Didaskalia Joanny Bagrij

Trudność w rozpoczęciu pisania nowej książki, strony, zdania nazywa się syndromem pustej strony. Stan ten nie jest równoznaczny z brakiem weny czy kryzysem pisarskim. To bardziej chwilowa niemoc twórcza. Jakie są jej przyczyny? Jak można przezwyciężyć syndrom białej kartki? Kiedy lepiej sobie odpuścić i odpocząć? O tym wszystkim posłuchasz w czterdziestym dziewiątym odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #zŻyciaPisarza.
Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/syndrom-pustej-kartki/
Plebiscyt Osobowość Roku: https://gazetawroclawska.pl/joanna-bagrij/pk/8458501
Polecajka książkowa: https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4987930/zobacz-ptaka-opowiesci-po-drodze
Linki do powiązanych tematów:
Wena twórcza: https://born-to-create.pl/wena-tworcza-i-krzywa-wydajnosci/
Kryzys twórczy: https://born-to-create.pl/kryzys-tworczy/
Zmęczenie poznawcze: https://born-to-create.pl/10-sposobow-na-zmeczenie-podczas-pisania/
Jak zaplanować książkę: https://born-to-create.pl/jak-dobrze-zaplanowac-ksiazke/
https://born-to-create.pl/jak-radzic-sobie-z-krytyka-ksiazki/
Syndrom pustej kartki nie zawsze jest oznaką poważnego problemu. To raczej chwilowa niedyspozycja, brak motywacji do pisania, brak warunków czy chęci. W odróżnieniu od kryzysu pisarskiego można go zdecydowanie łatwiej pokonać, wdrażając skuteczne rozwiązania zapobiegawcze oraz doraźne metody. Nie jest również powiązany z weną twórczą, która po prostu ułatwia pisanie, pozwala wprowadzić się we flow pisarskie.
Przyczynami syndromu pustej strony może być:
Zmęczenie, choroba, zły nastrój,
Bodźce zewnętrzne, które nie pozwalają nam się skupić – niewygodne miejsce do pisania, światło, hałas,
Brak lub nadmiar pomysłów,
Krytykowanie swojej twórczości,
Nadmierny perfekcjonizm,
Chęć poddawania się rozpraszaczom,
Presja czasowa, zbyt napięty harmonogram pisania,
Przeciążenie psychiczne,
Brak motywacji do pisania,
Brak celowości w pisaniu.
Ważne, aby rozpoznać u siebie przyczynę syndromu białej kartki, by wdrożyć skuteczne rozwiązania. Czasem powodów tego stanu może być kilka. W takiej sytuacji najlepiej przetestować kilka metod.
Jak zapobiegać syndromowi pustej strony? Wypracuj higienę pisania.
Wysypiaj się.
Odpoczywaj od pisania.
Dobrze się odżywiaj.
Podczas pisania nie przejmuj się krytyką.
Przygotuj sobie plan książki.
Uporządkuj sprawy osobiste.
Znajdź work-life balance między pracą zawodową a pisaniem.
Stawiaj sobie realne cele pisarskie.
Wypracuj swoje sposoby raczenia sobie z krytyką.
Znajdź niepisarskie hobby.
Pisz w miarę regularnie, aby mieć nawyk pisania.
Porozmawiaj z bliską osobą o gnębiącym Cię problemie.
Gdy syndrom pustej strony dopadnie Cię podczas pisania, zastosuj rozwiązania doraźne:
Zacznij pisać dowolny fragment tekstu – nie musisz zaczynać od początku,
Pisz to, co masz w głowie, rozpisz się,
Opanuj chęć sięgnięcia po rozpraszacze,
Przespaceruj się, zmień otoczenie,
Włącz ulubioną muzykę,
Odłącz się od bodźców – wyłącz telefon, internet,
Pisz na czas,
Nie poddawaj się – spróbuj napisać cokolwiek,
Nie dąż do perfekcji,
Nie analizuj każdego zdania.
Zrób sobie przerwę.
Syndrom pustej strony zdarza się wszystkim pisarzom, nie tylko debiutantom. Trzeba po prostu zastanowić się nad tym, co nas stopuje, a następnie zastosować rozwiązania dopasowane do przyczyny problemu. Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się, jak pracować z beta readerami, by cały proces był przyjemny i skuteczny!
Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: [email protected].

Opowiadanie jest jedną z pierwszych dłuższych form wypowiedzi, której się uczymy już w szkole podstawowej. Dzięki niej nabywamy umiejętności językowe, ale stanowi też doskonały sposób rozwijania kreatywności. W tym celu część pisarzy przygotowuje opowiadania twórcze. Czym właściwie są? Z jakich elementów się składają i jak wygląda ich struktura? Jak krok po kroku je napisać? O tym wszystkim posłuchasz w czterdziestym ósmym odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #WarsztatPisarski.
Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/jak-napisac-opowiadanie/
Linki do powiązanych tematów:
Jak napisać książkę: https://born-to-create.pl/jak-napisac-ksiazke/
Jak zaplanować książkę: https://born-to-create.pl/jak-dobrze-zaplanowac-ksiazke/
Jak wymyślić tytuł książki: https://born-to-create.pl/jak-wymyslic-tytul-ksiazki/
Fabuła książki: https://born-to-create.pl/fabula-ksiazki/
Rodzaje narracji w powieściach: https://born-to-create.pl/rodzaje-narracji-w-kryminalach/
Jak stworzyć bohatera książki: https://born-to-create.pl/jak-stworzyc-bohatera-ksiazki/
Jak pisać dialogi w książce: https://born-to-create.pl/jak-pisac-dialogi-w-powiesci/
Retrospekcje w książce: https://born-to-create.pl/retrospekcje-w-ksiazce/
Jak napisać zakończenie książki: https://born-to-create.pl/jak-napisac-zakonczenie-ksiazki/
Zabiegi narracyjne w książkach: https://born-to-create.pl/zabiegi-narracyjne/
Beta reading: https://born-to-create.pl/beta-reading/
Talent pisarski: https://born-to-create.pl/talent-pisarski/
Opowiadanie to krótka forma literacka zaliczana do epiki, pisana prozą, w której najczęściej poruszamy 1 wątek, a fabuła jest prosta i nieskomplikowana. Wyróżniamy jego 2 rodzaje – opowiadanie odtwórcze (polega na opisaniu swoimi słowami dzieła innego autora, np. lektury) oraz twórcze (w którym samodzielnie i dowolnie kształtujemy świat przedstawiony). Te drugie warto wykorzystywać jako element treningowy w pracy pisarskiej, doskonaląc warsztat, testując różne gatunki literackie, ćwiczyć wytrwałość i motywację do pisania.
Najczęściej opowiadanie składa się z następujących elementów:
Tytułu,
Fabuły,
Bohaterów,
Czasu i miejsca akcji,
Dialogów, monologów,
Zwrotów akcji, punktu kulminacyjnego, czasem puenty.
Jeśli chodzi o strukturę i schemat opowiadania twórczego, to zawiera ono wstęp, rozwinięcie i zakończenie, jest podzielone na akapity. We wstępie nakreślamy miejsce i czas akcji, przemycamy tajemnicę, zarzucamy haczyk na czytelnika. W rozwinięciu opowiadamy całą historię, budujemy napięcie, prowadzimy do punktu kulminacyjnego, podrzucamy zwroty akcji, a na końcu wszystko wyjaśniamy. W zakończeniu możemy podrzucić myśl dla czytelnika, morał, zapowiedź zmian w życiu bohatera, informację o kolejnym opowiadaniu. Taka struktura pozwala na prowadzenie opowieści w sposób logiczny i spójny.
Etapy pisania opowiadania
Prace koncepcyjne nad fabułą, bohaterami, miejscem akcji
Przygotowanie planu opowiadania
Napisanie wstępu
Przejście do rozwinięcia
Napisanie zakończenia
Redakcja i korekta treści
Pisząc opowiadanie, pamiętaj, aby skoncentrować się na jednym wątku, nie tworzyć opisów, które nic nie wnoszą do akcji i zadbać o spójność osobowościową bohaterów. Ważne jest także, aby dialogi wprowadzać naturalnie, pilnować chronologii, zrezygnować z niepotrzebnych dygresji. Gdy chcesz zdynamizować akcję, twórz proste zdania nasycone czasownikami, a jeśli pragniesz oddać piękno przyrody – postaw na epitety.
Nie każdy pisarz pisze opowiadania, nie każdy od nich zaczynał. Stanowią jednak doskonałe narzędzie do trenowania warsztatu pisarskiego, a i na początku kariery pomogą zbudować grono czytelników. Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się, jak pracować z beta readerami, by cały proces był przyjemny i skuteczny!
Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: [email protected].

Beta reading to proces pierwszej oceny książki, tuż po jej ukończeniu, a jeszcze przed wysłaniem propozycji wydawniczej do wydawnictw. Jego celem jest wyłapanie niespójności, dziur fabularnych, naniesienie poprawek, dzięki którym powieść stanie się lepsza. Kto może być beta czytelnikiem? Kiedy i dlaczego warto skorzystać z beta readingu? Jak przebiega cały proces i na jakie elementy współpracy z beta readerami zwrócić uwagę? O tym wszystkim posłuchasz w czterdziestym siódmym odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #zŻyciaPisarza.
Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/beta-reading/
Linki do powiązanych tematów:
Jak realizować postanowienia noworoczne: https://born-to-create.pl/postanowienia-noworoczne-szablony/
Propozycja wydawnicza: https://born-to-create.pl/propozycja-wydawnicza-jak-napisac-maila-do-wydawcy/
Jak radzić sobie z krytyką literacką: https://born-to-create.pl/jak-radzic-sobie-z-krytyka-ksiazki/
Beta readerzy to osoby, które jako pierwsze przeczytają Twoją książkę. To tacy testerzy Twojej twórczości – ocenią powieść, powiedzą, czy jest interesująca, czy fabuła spina się w całość, wszystkie wątki są logicznie powiązane, a bohaterowie wzbudzają emocje. Dostaniesz także informacje o literówkach, błędach logicznych, a nawet merytorycznych. Beta czytelnikami najczęściej są początkujący pisarze, czytelnicy, a czasami profesjonaliści – redaktorzy, doświadczeni autorzy czy wydawcy. Oprócz beta readera jest także alpha reader – osoba, która uczestniczy w procesie pisarskim jeszcze na etapie koncepcyjnym.
Co robi beta reader?
Przygotowuje ogólną recenzję książki.
Ocenia bohaterów.
Wyłapuje niespójności, zwraca uwagę na płynność fabuły i wartkości akcji.
Ocenia dialogi.
Zastanawia się, czy akcja i miejsce akcji są realistycznie opisane.
Wypowiada się na temat zakończenia.
Wyraża uczucia, emocje, które towarzyszyły mu podczas czytania książki.
Czy każdy pisarz korzysta z beta readingu? Nie. Ale każdy powinien, ponieważ dzięki temu można wyłapać błędy, poprawić fabułę, popracować nad linią fabularną powieści. A to sprawa, że jakość propozycji wydawniczej i naszej historii będzie lepsza. Dodatkowo można doskonalić warsztat pisarski, uczyć się na własnych błędach i pracować nad elementami, które wymagają doszlifowania.
W uproszczeniu proces beta readingu wygląda następująco:
Znalezienie i wybór beta readerów,
Uzgodnienie warunków współpracy,
Przygotowanie książki do wysłania do beta czytelnika,
Mentalne przygotowanie do recenzji książki,
Praca z uwagami beta readera i wprowadzanie poprawek.
Obecnie można również wykorzystać AI jako wsparcie w beta readingu. Tego typu narzędzia sprawdzają się głównie do oceny warstwy technicznej książki, nigdy nie zastąpią ludzkiej oceny emocji. Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się, jak pracować z beta readerami, by cały proces był przyjemny i skuteczny!
Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: [email protected].

Fabuła to serce książki – wyznacza ramy dla opowieści i buduje całą oś wydarzeń, połączonych związkami przyczynowo-skutkowymi. Warto się nad nią pochylić podczas rozpoczynania prac koncepcyjnych, aby ją dopracować. Jak nad nią pracować? Jakie są jej rodzaje i czym różni się od akcji powieści? O tym wszystkim posłuchasz w czterdziestym szóstym odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #WarsztatPisarski.
Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/fabula-ksiazki/
Linki do powiązanych tematów:
Akcja w książce: https://born-to-create.pl/akcja-w-ksiazce/
Jak dobrze zaplanować książkę - https://born-to-create.pl/jak-dobrze-zaplanowac-ksiazke/
Retrospekcje w książce - https://born-to-create.pl/retrospekcje-w-ksiazce/
Zabiegi narracyjne w książkach - https://born-to-create.pl/zabiegi-narracyjne/
Relacje między bohaterami w książce - https://born-to-create.pl/relacje-miedzy-bohaterami-w-ksiazce/
Fabuła powieści to sieć wydarzeń dziejących się w książce powiązanych związkami przyczyno-skutkowymi. Składa się z akcji, czyli obecnej linii czasowej książki, tzw. książkowej teraźniejszości, oraz z opisu wydarzeń, które doprowadziły do historii toczącej się w powieści. Obejmuje zatem retrospekcje oraz techniki narracyjne, które ukazują motywacje bohaterów i to, dlaczego wszystko dzieje się obecnie tak, a nie inaczej.
Rodzaje fabuły dzielimy wg 3 podstawowych kryteriów:
Liczbę wątków (fabuła jednowątkowa a wielowątkowa),
Powiązanie między wątkami (fabuła równoległa, epizodyczna, retrospektywna i liniowa),
Sposób domknięcia kompozycji (fabuła otwarta a zamknięta).
Warto je znać i testować różne kompozycje fabularne, dopasowywać do swojego pomysłu i koncepcji na książkę. Oprócz tego podczas tworzenia fabuły warto wziąć pod uwagę 12 poniższych wskazówek:
Rozpoczęcie prac od stworzenia szkicu akcji,
Obudowanie akcji retrospekcjami,
Przemyślenie sposobu prezentacji retrospekcji w książce,
Rozpisanie sobie wszystkich wątków,
Ograniczenie liczby otwartych wątków,
Rozwijanie relacji między bohaterami,
Wprowadzanie plot twistów,
Uwzględnianie mikronapięć,
Dozowanie informacji przekazywanych czytelnikowi,
Zbudowanie przestrzeni, w której czytelnik złapie oddech, tonowania akcji,
Wykorzystywanie różnych zabiegów narracyjnych,
Weryfikacja logiki przyczynowo-skutkowej powieści.
Fabuła jest istotnym elementem książki i często pracujemy z nią intuicyjnie. Warto jednak znać jej rodzaje i techniki ubarwienia warstwy fabularnej, co pomaga w stworzeniu jeszcze lepszej opowieści. Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się, jak wprowadzać retrospekcje w powieści!
Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: [email protected].

Relacje między bohaterami książki są czymś naturalnym – pokazują, w jakich więziach społecznych funkcjonują postaci, wpływają na fabułę i na samych bohaterów. Czasem stają się centralnym punktem historii, a w niektórych przypadkach ubarwiają akcję. Jakie rodzaje więzi między bohaterami warto uwzględnić w powieści? Jak i dlaczego warto je zaprojektować? W jaki sposób budować napięcie, intymność czy zaufanie? O tym wszystkim posłuchasz w czterdziestym piątym odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #WarsztatPisarski.
Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/relacje-miedzy-bohaterami-w-ksiazce/
Linki do powiązanych tematów:
Jak dobrze zaplanować książkę - https://born-to-create.pl/jak-dobrze-zaplanowac-ksiazke/
Jak stworzyć bohatera książki - https://born-to-create.pl/jak-stworzyc-bohatera-ksiazki/
Mapa myśli w pisaniu książki - https://born-to-create.pl/mapa-mysli-a-pisanie/
Retrospekcje w książce - https://born-to-create.pl/retrospekcje-w-ksiazce/
Relacje między bohaterami w książkach mają dość istotne znaczenie. Wpływają m.in. na przebieg fabuły, mogą celowo spowolnić akcję, pokazać przemianę i sposób zachowania bohaterów, a także nasycają opowieść emocjami i uczuciami. Istnieje kilka podstawowych rodzajów więzi społecznych przedstawianych w powieściach: romantyczne, rodzinne, przyjacielskie, zawodowe, antagonistyczne. W swojej opowieści pochyl się nad tymi, które będą miały znaczenie dla fabuły powieści, ale też przedstawią w sposób interesujący bohatera i otaczający go świat społeczny.
Więzi między bohaterami powieści warto zaprojektować, korzystając z podejścia charakters’ relationship arc. Mówi ona o tym, że każda relacja powinna zmierzać w jakimś kierunku, pokazywać ewolucję, zmianę. Klasycznie mamy 4 rodzaje rozwoju relacji między bohaterami w książce:
Pozytywna zmiana relacji,
Stała, pozytywna relacja,
Negatywna zmiana relacji,
Stała negatywna relacja.
Uwzględnienie dynamiki w relacji pomaga sprawić, że będzie ona ciekawsza dla czytelników. Można ją kształtować zgodnie z przebiegiem fabuły, dopasowując do przełomowych wydarzeń. Głównym czynnikiem, który wpływa na przemianę w relacji jest kłótnia. Może pogorszyć więź między bohaterami, ale jeśli zostanie dobrze rozwiązana, często wpływa także pozytywnie na samych bohaterów. Poza tym zmiany w relacji można wprowadzić poprzez m.in. nieoczekiwane wydarzenia, inne postaci, rodzinę, choroby, problemy techniczne, różnice osobowościowe.
Jak ukazać relacje w książce? W tym celu warto skorzystać z poniższych zabiegów, stosując je umiejętnie:
Dialogi
Specyficzne słownictwo, język
Mowa ciała i zachowania
Wspólne przeżycia
Coś, co ich łączy
Coś, co ich dzieli
Background relacji
Różnice w zachowaniu w relacji i poza nią.
Przy projektowaniu relacji jedynym z dylematów jest też to, czy korzystać ze stereotypowych więzi. To zależy od celu, który chcesz uzyskać. Gdy chcesz pokazać typową, negatywną relację między dzieckiem a rodzicem, warto sięgnąć po stereotypizacje. Ale gdy chcesz wprowadzić pewną inność, zaskoczenie, opisz dość nietypową, oryginalną więź między osobami, które zwykle w taki więzi nie wchodzą. Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się, jak wprowadzać retrospekcje w powieści!
Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: [email protected].