Didaskalia Joanny Bagrij

Klątwa wiedzy (ang. course of konwlegde) jest błędem poznawczym i powodem wielu problemów komunikacyjnych. Występuje również podczas pisania książek. Czy dokładnie jest i jak się objawia? Dlaczego jest niebezpieczna dla fabuły powieści? Jak jej unikać? O tym wszystkim posłuchasz w pięćdziesiątym szóstym odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #WarsztatPisarski.
Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/klatwa-wiedzy/
Polecajka książkowa:
https://lubimyczytac.pl/cykl/17791/nina-warwilow

Linki do powiązanych tematów:
Jak napisać autobiografię: https://born-to-create.pl/jak-napisac-ksiazke-o-swoim-zyciu-autobiografie/
Korekta autorska książki: https://born-to-create.pl/korekta-autorska/
Beta reading: https://born-to-create.pl/beta-reading/

Klątwa wiedzy polega na tym, że posiadając określoną wiedzę na dany temat, nie uświadamiamy sobie, że ktoś inny może jej nie posiadać. Jest to błąd poznawczy, który może prowadzić do nieporozumień, stosowania skrótów myślowych, posługiwania się zbyt technicznym językiem. W przypadku pisania ma dość spore znaczenie, ponieważ course of knowledge wpływa na to, jak czytelnik zrozumie i zinterpretuje Twój tekst.

Skąd się bierze klątwa wiedzy?
Z naturalnego procesu uczenia się i zapominania, że to, co wiemy, może być niedostępne dla innych osób.
Z przeświadczenia, że opowiadamy o rzeczach oczywistych, powszechnie znanych.
Z chęci kreowania się na eksperta, używania fachowego słownictwa.

Klątwa wiedzy często też wynika po prostu ze stosowania skrótów myślowych i nieuświadamiania sobie, że nasi czytelnicy są dość zróżnicowaną grupą osób, o różnej wiedzy, doświadczeniu życiowym, wykształceniu, pochodzący z różnych kręgów kulturowych.

Jak klątwa wiedzy może wpływać na pisanie książek?
Czytelnik może nie mieć pełnego kontekstu, opisu miejsc, czasu, w którym dzieje się akcja powieści.
Stosowana terminologia może być dla czytelnika niezrozumiała bądź trudna.
Czytelnik może pogubić się w wątkach, które nie zostały dokładnie opisane lub zaprezentowane.
Czytelnik może widzieć oczami wyobraźni zdecydowanie inny świat przedstawiony niż ten, który chciał wykreować autor.
W najgorszym przypadku może dość do niezrozumienia sensu całej książki lub powieści.

Jak poradzić sobie z klątwą wiedzy podczas pisania książki?
Uświadom sobie, że coś takiego jak klątwa wiedzy istnieje i wpisz na swoją checklistę do autokorekty taki punkt jak sprawdzenie tekstu pod tym kątem.
Postaraj się spojrzeć na swój tekst oczami czytelnika. Zastanów się, co może być niezrozumiałe.
Proś o feedback i korzystaj z beta readingu.
Przetestuj ocenę Twojego tekstu przez AI – podpytaj sztuczną inteligencję, jak „rozumie” Twoją książkę.
Wyjaśniaj wszystkie trudne pojęcia.
Dokładnie opisuj miejsca akcji, bohaterów.
Wykonaj test babci i test wnuczka – czyli sprawdź, czy Twój tekst jest zrozumiały dla młodszego i starszego pokolenia.

Klątwa wiedzy utrudnia zrozumienie tekstu. Ale łatwo można jej uniknąć, jeśli po prostu pomyślimy o czytelniku, zastanowimy się, jak może odebrać to, co napisaliśmy. Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się więcej o unikaniu klątwy wiedzy podczas pisania!

Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: j.bagrij@born-to-create.pl.

Zanim zaczniesz pisać książkę, mogą dopaść Cię wątpliwości – czy warto się za to zabierać? Cóż, pisanie nie jest łatwe, bo to długi i wieloetapowy proces, ale przynosi wiele korzyści. Dzięki niemu rozwijasz się, możesz wyżyć się kreatywnie, podzielić swoimi przeżyciami czy opiniami. A jeśli jesteś ekspertem, to możesz opakować swoją wiedzę w konkretny produkt. Jakie są inne powody, dla których warto napisać własną książkę? O tym wszystkim posłuchasz w pięćdziesiątym piątym odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #zŻyciaPisarza.
Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/czy-warto-pisac-ksiazki-13-powodow/
Polecajka książkowa:
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5238932/oddzial-d
 
Linki do powiązanych tematów:
Redakcja i korekta książki: https://born-to-create.pl/redakcja-i-korekta-ksiazki-porady-dla-pisarza/
Korekta autorska książki: https://born-to-create.pl/korekta-autorska/
Research podczas pisania książki: https://born-to-create.pl/research-do-ksiazki/
Jak przedstawić emocje w książce: https://born-to-create.pl/jak-przedstawic-emocje-w-ksiazce/
 
Pisząc książkę, możesz dać upust swojej wyobraźni i skonstruować świat przedstawiony, którym będziesz rządzić. Nie będzie tu miejsca na nudę, rutynę, szarości dnia codziennego. Sterujesz wszystkim, ćwicząc przy tym warsztat pisarski, ucząc się kreowania fabuły, sylwetek bohaterów, opisywania emocji, budowania napięcia. Stajesz się lepszym pisarzem, testujesz też różne techniki pisarskie. Pracujesz na sobą i się rozwijasz.
 
Podczas pisania rozwijasz też swoją wiedzę, uczysz się przeprowadzać research, zbierać informacje. Stajesz się ekspertem w określonej dziedzinie, kwestii, którą chcesz opisać w swojej książce. Także nie tylko czytanie rozwija wiedzowo – pisanie też. Czasem będzie to wymagało sprawdzenia od Ciebie poprawności pisowni, a czasem weryfikacji określonych faktów, zdarzeń, liczb i zjawisk.
 
Książka to także dobre narzędzie do dzielenia się przeżyciami, opiniami, tym, co myślisz o świecie. Nie musisz wyrażać swojego zdania otwarcie – mogą to robić za Ciebie bohaterowie. W ten sposób przepracowujesz swoje emocje i uczucia, mocne wydarzenia, które Cię spotkały, ale i wpływasz na życie innych ludzi. Nierzadko inspirujesz ich do działania – spełniania marzeń, podejmowania ryzyka, decyzji.
 
Jeśli jesteś ekspertem i zastanawiasz się, czy napisać książkę pokazującą Twoją specjalizację, metodę, podejście do danego tematu, to przy okazji:
Budujesz markę osobistą,
Stajesz się rozpoznawalny,
Docierasz do nowych klientów,
Możesz pozyskać nowe współprace biznesowe,
Tworzysz nowe źródło przychodów,
Masz gotowy materiał szkoleniowy dla obecnych klientów.
 
Jak widzisz, istnieje bardzo wiele powodów, dla których warto napisać własną książkę. Nie ma co rezygnować z marzeń, gdy zdarza się chwila załamania. Trzeba po prostu działać! Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się więcej o redakcji książki!
 
Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: j.bagrij@born-to-create.pl.

Korekta autorska to praca nad poprawkami redaktora, które naniósł na naszą książkę oraz proces autokorekty, samodzielnej weryfikacji naszego tekstu. Nie jest to etap przyjemny, ale konieczny, aby historia była spójna i dobrze się ją czytało. Jak wygląda proces korekty autorskiej z wydawnictwem? Kiedy i jak przeprowadzać autokorektę? Jak pracować samodzielnie z literówkami i lukami fabularnymi? O tym wszystkim posłuchasz w pięćdziesiątym czwartym odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #zŻyciaPisarza.

Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/korekta-autorska/

Polecajka książkowa:
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5026242/i-ze-ci-nie-odpuszcze

Linki do powiązanych tematów:
Redakcja i korekta książki: https://born-to-create.pl/redakcja-i-korekta-ksiazki-porady-dla-pisarza/
Beta reading: https://born-to-create.pl/beta-reading/
Propozycja wydawnicza: https://born-to-create.pl/propozycja-wydawnicza-jak-napisac-maila-do-wydawcy/

Korektę autorską można rozumieć jako:
Proces przechodzenia przez poprawki redaktora, najczęściej w trybie śledzenia zmian, akceptację poprawek, odrzucanie, odnoszenie się do komentarzy, dodawanie swoich,
Autokorektę na tekście jeszcze niewysłanym do wydawcy – wyłapywanie błędów językowych, stylistycznych, fabularnych.

Jak wygląda proces korekty autorskiej realizowanej z wydawcą?
Otrzymujesz dokument w trybie śledzenia zmian. Odnosisz się do zmian.
Wszystkie swoje zmiany nanosisz również w trybie śledzenia zmian.
Korekta zajmuje najczęściej 2-3 cykle poprawek.
Podczas korekty najczęściej będziesz pracować na edytowalnym dokumencie (MS Word), znacznie rzadziej zdarza się praca na pliku PDF.

Jak przeprowadzić autokorektę?
Wprowadź nanoszenie poprawek na bieżąco (np. po napisaniu rozdziału), a także na sam koniec, już po napisaniu książki, zamknięciu fabuły.
Do sprawdzania podchodź ze świeżą głową, oddziel proces pisania od sprawdzania.
Zachowaj koncentrację.
Korzystaj z narzędzi do wyłapywania literówek, możesz też używać AI (pamiętaj o właściwych promptach).
Czytaj i poprawiaj tekst na głos.
Zmień font (czcionkę), dzięki czemu Twój mózg będzie mniej podatny na zgadywanie, co było dalej w fabule książki.
Postaw na beta-reading, osobistych recenzentów.

Na jakie błędy zwracać uwagę? Na literówki, brak spójności fabularnej, weryfikację faktów, całą warstwę językową, bohaterów, opisy miejsc akcji, zbyt przydługie fragmenty zwalniające akcję, związki frazeologiczne, wyrażenia, pisownię dialogów. Generalnie im więcej rzeczy wyłapiesz samodzielnie, tym lepiej. Tekst zyska na jakości, a ty być może w ten sposób przekonasz wydawcę do zainteresowania się Twoją propozycją wydawniczą.

Etap korekty autorskiej nie jest łatwy, ale jest niezbędny do poprawy tekstu przed oddaniem ich na ręce czytelników. Pracuj skrętnie nad tekstem i nie stresuj się za bardzo pokreśloną książką, którą otrzymasz od redaktora. Wspólnie pracujecie nad lepszą jakością Twojej powieści. Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się więcej o redakcji książki!

Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: j.bagrij@born-to-create.pl.

Redakcja i korekta książki to jeden z końcowych etapów procesu wydawniczego. Jest to dość trudny krok dla pisarzy, ponieważ otrzymują swoje dzieło z masą poprawek, przez które trzeba przejść i je zaakceptować. Czym tak właściwie różni się redakcja od korekty powieści? Dlaczego autorzy ją źle znoszą? Jak poradzić sobie dobrze z weryfikacją językową i logiczną książki? O tym wszystkim posłuchasz w pięćdziesiątym trzecim odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #zŻyciaPisarza.
Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/redakcja-i-korekta-ksiazki-porady-dla-pisarza/
Polecajka książkowa:
https://lubimyczytac.pl/cykl/379/maggie-o-dell
https://lubimyczytac.pl/cykl/7663/ryder-creed
Linki do powiązanych tematów:
Beta reading: https://born-to-create.pl/beta-reading/
Self-publishing: https://born-to-create.pl/self-publishing/
Jak radzić sobie z krytyką: https://born-to-create.pl/jak-radzic-sobie-z-krytyka-ksiazki/

Jakie są różnice między redakcją a korektą książki?
Redakcja książki polega na bardzo dokładnej analizie treści. Z jednej strony redaktor poprawia błędy językowe, stylistycznych, składniowe, a z drugiej czuwa na logiką i spójnością fabuły, chronologią. Przygląda się także słownictwu, sugeruje zmiany w charakterologii bohaterów, a także ocenia dzieło pod kątem grupy docelowej.
Korekta powieści jest technicznym sprawdzeniu tekstu – wyłapaniu literówek, błędnej interpunkcji, czasem znalezieniu drobnych błędów logicznych, które się jeszcze ostały.
Jeśli książka wydawana jest przez wydawnictwo, pisarz najczęściej współpracuje z redaktorem. Wspólnie przechodzą rozdział po rozdziale, zdanie po zdaniu. W przypadku korekty ten kontakt może być mniejszy, a wyłapanie literówek może odbywać się poza ingerencją pisarza. W przypadku self-publishingu to autor decyduje, czy korzysta z redakcji, korekty, czy obu tych działań. I w zależności od wybranej opcji współpracuje mocniej z redaktorem, korektorem lub obiema osobami.
Dlaczego redakcja i korekta książki jest najczęściej trudnym etapem dla pisarza? Ponieważ autorzy:
traktują powieść jak swoje „dziecko”, są z nią związani,
nie mają zaufania do redaktorów i obawiają się, że ci chcą zniszczyć ich styl,
są indywidualistami i nie lubią, kiedy ktoś im mówi, co mają robić, gdy ktoś wytyka im błędy,
uważają się za osoby, które potrafią dobrze pisać, więc nie lubią, gdy podważa się ich kompetencje,
nie potrafią podejść samokrytycznie do swojego tekstu, a więc i źle reagują na rady redaktorów,
czytali swoją książkę już tyle razy, że nie widzą wskazanych błędów.
Najważniejszym jednak powodem jest to, że nikt z nas nie lubi być ocenianym, a krytykę, szczególnie czegoś tak osobistego jak własnej książki, odbieramy jak krytykę nas – naszej osoby. Warto jednak pamiętać, że zadaniem redaktora jest podrasowanie tekstu, poprawa naszego dzieła, a nie ocenianie nas, autorów, i wytykanie błędów dla samego celu ich wytykania.
Jak radzić sobie z redakcją książki?
Pamiętaj, że każdy ma prawo popełniać błędy, a praca redaktora polega na ich wyłapaniu.
Potraktuj redakcję jako okazję do nauki, doskonalenia warsztatu pisarskiego.
Wypracuj własne sposoby radzenia sobie z krytyką.
Bądź otwarty na feedback.
Zdystansuj się do swojej książki.
Przejdź przez redakcję jak najszybciej – nie odkładaj jej na później. Zaakceptuj zmiany w tekście i miej ten etap już za sobą.
Warto również zadbać o przygotowanie książki do redakcji – popracować samodzielnie z tekstem, wyłapać jak najwięcej błędów, pochylić się nad linią fabularną. Ale nawet jeśli wydajesz książkę samodzielnie, nie rezygnuj z korekty. Dzieło warto dopracować, zanim trafi do czytelników. Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się więcej o redakcji książki!
Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: j.bagrij@born-to-create.pl.

Wiele osób marzy o tym, aby zostać pisarzem. Tworzenie historii i przelewanie ich na papier to doskonała „praca” dla osób twórczych. Jak zacząć taki „zawód” wykonywać? Nie ma jednej określonej ścieżki kariery, wytycznych co do studiów, kursów czy doświadczenia? Jak więc zostać pisarzem? Czy każdy może rozpocząć karierę pisarską? Jakimi wskazówkami się kierować, by rozwinąć się jako autor książek? O tym wszystkim posłuchasz w pięćdziesiątym drugim odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #zŻyciaPisarza.
Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/jak-zostac-pisarzem/
Polecajka książkowa: https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4961648/porachunki-bezimiennej-pisarki, https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4976064/literatura-to-niebezpieczny-biznes
Linki do powiązanych tematów:
Talent pisarski: https://born-to-create.pl/talent-pisarski/
Research podczas pisania książki: https://born-to-create.pl/research-do-ksiazki/
Cechy dobrego pisarza: https://born-to-create.pl/cechy-dobrego-pisarza/
Zabiegi i techniki narracyjne: https://born-to-create.pl/zabiegi-narracyjne/
Jak znaleźć czas na pisanie – metoda bambusowa: https://born-to-create.pl/jak-znalezc-czas-na-pisanie-ksiazki-bloga/
Metoda płatka śniegu: https://born-to-create.pl/metoda-platka-sniegu/
W mojej opinii pisarzem jest każdy, kto pracuje nad książką, czy to na etapie koncepcyjnym, czy już ją pisze. Nieważne, czy robi to dla siebie i pisze do szuflady, czy jest już wydawanym autorem. Liczy się sam fakt pisania, podejmowania aktywności twórczej. W związku z tym pisarzem może być każdy bez względu na wiek, doświadczenie, wykształcenie, obecnie wykonywany zawód.
Moim zdaniem możemy też wyróżnić 5 typów pisarzy. Mamy:
Pisarzy z powołania, którzy od zawsze chcieli pisać książki,
Dziennikarzy, którzy rozwinęli się w kierunku pisarstwa,
Naukowców, osoby posiadające konkretną wiedzę merytoryczną, którą dzielą się w książkach,
Osoby, które przeżyły coś silnego, mocnego i teraz chcą się tym podzielić w książce.
Celebrytów, blogerów, znane osoby, które traktują książkę jako kolejny „produkt”, element strategii marketingowej.
Jakie wykształcenie powinien mieć pisarz? Generalnie nie trzeba ukończyć konkretnych studiów, aby pisać świetne książki. Jeśli zastanawiasz się nad kierunkiem, to:
Filologia polska itp. na pewno rozwinie Cię pod kątem technicznym, językowym,
Dziennikarstwo nauczy researchu oraz też będzie szlifowało warsztat pisarski,
Ale każdy konkretny kierunek pozwoli Ci na zdobycie wykształcenia i dobrego zawodu, dzięki któremu z kolei zyskasz dobrą pracę i stabilizację finansową.
By zostać pisarzem, nie trzeba też ukończyć specjalnych kursów, choć oczywiście są one pomocne, bo rozwijają warsztat pisarski. Można skorzystać także z konsultacji, mentoringu czy coachingu, czy sięgać po książki o pisaniu. Upewnij się tylko, że dany zakres materiału jest dla Ciebie interesujący, zanim kupisz daną pozycję lub zapłacisz za udział w kursie. Podobnie upewnij się, że coach odpowiada Ci osobowościowo.
Najważniejsze wskazówki, które pomogą Ci zostać pisarzem:
Dużo czytaj i analizuj to, co czytasz,
Zapisuj pomysły, wracaj do nich, analizuj je,
Ćwicz swój warsztat pisarski,
Pisz regularnie, trenuj pisanie, rozpisz się,
Sięgaj po książki o pisaniu, ale ogólnie, nie tylko książek,
Testuj różne metody pisania,
Bądź otwarty na feedback,
Wypracuj sobie swój sposób na radzenie sobie z krytyką,
Rozwiązuj problemy na bieżąco,
Poszukaj grup pisarskich,
Słuchaj podcastów o pisaniu książek.
Jeśli chcesz zostać pisarzem, nastaw się, że nie będzie to droga prosta. Praca nad książką wymaga wytrwałości, a samo zaistnienie na rynku książki wymaga często cierpliwości i oczekiwania na odpowiedź wydawcy. Pisarzem jednak zostajesz już w momencie rozpoczęcia pracy nad książką, a następnie możesz dalej rozwijać się pisarsko. Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się więcej o ścieżce pisarskiej!
Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: j.bagrij@born-to-create.pl.