teologia z Katowic

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl 
 
W tym odcinku rozmawiamy z ks. Bartłomiejem Kuźnikiem, homiletą i pracownikiem Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego, o przygotowaniu kaznodziejów i języku kaznodziejstwa. Zastanawiamy się, na ile dobrego głoszenia można się nauczyć, a na ile zależy ono od talentu, wrażliwości językowej i uważnego obserwowania życia. Pytamy też, jak przekładać teologiczne pojęcia i biblijne obrazy na język ludzi żyjących w świecie coraz bardziej zróżnicowanych doświadczeń i kodów kulturowych. 
 Rozmawiamy o idiolekcie, rejestrach języka, metaforach, zdrobnieniach i etymologiach, ale także o głosie, intonacji, modulacji, gestach i wystąpieniach publicznych. Od „bąbelków”, „wiejadła” i „polistowia” przechodzimy do pytań o autentyczność kaznodziei, przygotowanie homilii, rolę modlitwy i możliwość wielokrotnego głoszenia tego samego tekstu bez popadania w rutynę. Na końcu próbujemy zebrać kilka najprostszych zasad, które pomagają mówić tak, żeby słowo miało szansę rzeczywiście dotrzeć do słuchacza.

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl 

Tym razem naszym gościem jest dr Rafał Cekiera, profesor UŚ, specjalizujący się w socjologii religii, migracji i kultury. Jest on również konsultorem Rady KEP ds. Migrantów i Uchodźców. 
Rozmawiamy o nauczaniu kolejnych papieży dotyczącym migrantów i uchodźców oraz o recepcji tego nauczania w Polsce. Kontekstem są głębokie przemiany jakie zaszły w Polsce w minionych kilkudziesięciu latach: z kraju emigrantów staliśmy się krajem, do którego przybywa coraz więcej imigrantów. Te przemiany będą coraz głębsze i coraz szybsze. Nikt nie zastąpi Kościoła w misji głoszenia i przypominania ewangelicznego wezwania, aby w migrancie i uchodźcy zobaczyć bliźniego, oblicze Jezusa, a nie intruza zagrażającego naszemu spokojowi. Istotną częścią tej misji jest sprzeciw wobec zniekształcania nauk ewangelicznych i wykorzystywania autorytetu Kościoła do głoszenia haseł ksenofobicznych oraz wobec narracji medialnych jątrzących i podsycających lęki wobec migrantów i uchodźców. 
 
Polecam książkę Rafała Cekiery, Uchodźcy, migranci i Kościół katolicki: polska debata migracyjna po 2015 roku w kontekście nauczania Kościoła katolickiego, do której raz po raz odwołujemy się w trakcie rozmowy: 
https://opus.us.edu.pl/seam/resource/rest/download/inline/USL8e3542335e9c4d038964d1632c720323

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl  

W tym odcinku kontynuujemy rozmowę o encyklice Magnifica humanitas. Tym razem zatrzymujemy się przede wszystkim przy wątkach, które łatwo znikają za medialnym zainteresowaniem sztuczną inteligencją: relacji prawdy i demokracji, kryzysie zaufania, edukacji oraz wojnie. Pytamy, dlaczego prawda może być rozumiana jako dobro wspólne i dlaczego bez elementarnego kontaktu z rzeczywistością nie da się budować odpowiedzialnego społeczeństwa demokratycznego.

Rozmawiamy także o wyzwaniach, jakie sztuczna inteligencja stawia szkole i uniwersytetowi: od weryfikacji wiedzy po sens uczenia się na pamięć i potrzebę integralnego spojrzenia na ludzkie poznanie. W ostatniej części odcinka przechodzimy do papieskiej krytyki „kultury potęgi”, pytania o przezwyciężenie teorii wojny sprawiedliwej oraz problemu autonomicznych systemów broni. Zastanawiamy się, czy sztuczna inteligencja jest jeszcze zwykłym narzędziem i kto ponosi odpowiedzialność za to, co zostało w nią wpisane.

Seria filmów wyjaśniających jak działa uczenie maszynowe i sztuczna inteligencja: https://youtu.be/aircAruvnKk?si=f9LfwKczeTTU1cTV (kanał Granta Sandersona).

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl   Pierwszą część naszej rozmowy o encyklice Leona XIV rozpoczynamy od omówienia  sposobu zaprezentowania encykliki; następnie dużo czasu poświęcamy jej tytułowi, a właściwie pierwszym pięciu słowom; potem przyglądamy się pierwszym dwóm rozdziałom, które tworzą spójny wykład katolickiej nauki społecznej. Wykład ten jest oparty na trzech filarach, spośród których najwięcej uwagi poświęcamy idei godności ludzkiej. Dopiero trzeci rozdział encykliki podejmuje temat AI. Leon dobrze diagnozuje niebezpieczeństwo „władzy cyfrowej”, ale nie unika pewnego rodzaju antropomorfizowania model językowych. Kolejnym ważnym tematem, obecnym w całej encyklice jest kwestia prawdy. Leon  opisuje proces  rozmywania samej idei prawdy poprzez symulowanie interakcji międzyosobowej oraz jako efekt modelowania komunikacji masowej za pomocą algorytmów.    
Leon XIV, Magnifica humanitas, sztuczna inteligencja, prawda, godność, katolicka nauka społeczna: https://www.vatican.va/content/leo-xiv/pl/encyclicals/documents/20260515-magnifica-humanitas.html

Dignitas infinita: https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/documents/rc_ddf_doc_20240402_dignitas-infinita_pl.html
Jean  Baudrillard, „Symulakry i symulacja”, wyd. francuskie: 1981; wydanie polskie: przekład Sławomir Królak, wyd. Sic!,  Warszawa 2005. Wspominany podkast:
#61 Teologia jako „silna myśl” (Słomka & Strzelczyk)

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl

Tytuł tego podkastu jest wbrew pozorom bardzo precyzyjny, albowiem w naszej rozmowie podejmujemy różne wątki myśli Emmanuela Levinasa, a jedynym kryterium doboru i kolejności tychże wątków jest nasze teologiczne zainteresowanie. A więc zaczynamy od rozważenia głęboko biblijnego, judaistycznego charakteru myśli Levinasa i idei stworzenia jako fundamentu tejże myśli. Potem wskazujemy na pragnienie, jako otwarcie na to, co nieskończone; rozważamy opisy twarzy i Innego, drugiego człowieka, który nieproszony przymusza nas do odpowiedzialności i w ten sposób staje się usprawiedliwieniem naszej wolności, przyglądamy się refleksji Levinasa o ateizmie… To nie są wszystkie wątki. Zapraszamy do słuchania.

Książki, o których wspominamy to m.in.:
Emmanuel Levinas, Całość i nieskończoność: esej o zewnętrzności, tłum. Małgorzata Kowalska, wyd. PWN, Warszawa 1998.
Emmanuel Levinas, Cztery lektury talmudyczne, tłum. Ewa Burska, wyd. Oficyna Literacka, Kraków 1995.
Emmanuel Levinas, Trudna wolność: Eseje o judaizmie, tłum. A. Kuryś, wyd. Atext, Gdynia 1991.
Franz Rosenzweig, Gwiazda zbawienia, tłum. Tadeusz Gadacz, Wydawnictwo Znak, Kraków 1998.
Jan Słomka, Filozofia Emmanuela Levinasa jako ancilla theologiae, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2022. https://monograph.us.edu.pl/index.php/wydawnictwo/catalog/book/PN.4101  
Polecamy też:  https://dzieje.pl/aktualnosci/rozmowy-w-castel-gandolfo-czyli-jak-papiez-przysluchiwal-sie-dyskusjom-intelektualistow