teologia z Katowic

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl   Pierwszą część naszej rozmowy o encyklice Leona XIV rozpoczynamy od omówienia  sposobu zaprezentowania encykliki; następnie dużo czasu poświęcamy jej tytułowi, a właściwie pierwszym pięciu słowom; potem przyglądamy się pierwszym dwóm rozdziałom, które tworzą spójny wykład katolickiej nauki społecznej. Wykład ten jest oparty na trzech filarach, spośród których najwięcej uwagi poświęcamy idei godności ludzkiej. Dopiero trzeci rozdział encykliki podejmuje temat AI. Leon dobrze diagnozuje niebezpieczeństwo „władzy cyfrowej”, ale nie unika pewnego rodzaju antropomorfizowania model językowych. Kolejnym ważnym tematem, obecnym w całej encyklice jest kwestia prawdy. Leon  opisuje proces  rozmywania samej idei prawdy poprzez symulowanie interakcji międzyosobowej oraz jako efekt modelowania komunikacji masowej za pomocą algorytmów.    
Leon XIV, Magnifica humanitas, sztuczna inteligencja, prawda, godność, katolicka nauka społeczna: https://www.vatican.va/content/leo-xiv/pl/encyclicals/documents/20260515-magnifica-humanitas.html

Dignitas infinita: https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/documents/rc_ddf_doc_20240402_dignitas-infinita_pl.html
Jean  Baudrillard, „Symulakry i symulacja”, wyd. francuskie: 1981; wydanie polskie: przekład Sławomir Królak, wyd. Sic!,  Warszawa 2005. Wspominany podkast:
#61 Teologia jako „silna myśl” (Słomka & Strzelczyk)

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl

Tytuł tego podkastu jest wbrew pozorom bardzo precyzyjny, albowiem w naszej rozmowie podejmujemy różne wątki myśli Emmanuela Levinasa, a jedynym kryterium doboru i kolejności tychże wątków jest nasze teologiczne zainteresowanie. A więc zaczynamy od rozważenia głęboko biblijnego, judaistycznego charakteru myśli Levinasa i idei stworzenia jako fundamentu tejże myśli. Potem wskazujemy na pragnienie, jako otwarcie na to, co nieskończone; rozważamy opisy twarzy i Innego, drugiego człowieka, który nieproszony przymusza nas do odpowiedzialności i w ten sposób staje się usprawiedliwieniem naszej wolności, przyglądamy się refleksji Levinasa o ateizmie… To nie są wszystkie wątki. Zapraszamy do słuchania.

Książki, o których wspominamy to m.in.:
Emmanuel Levinas, Całość i nieskończoność: esej o zewnętrzności, tłum. Małgorzata Kowalska, wyd. PWN, Warszawa 1998.
Emmanuel Levinas, Cztery lektury talmudyczne, tłum. Ewa Burska, wyd. Oficyna Literacka, Kraków 1995.
Emmanuel Levinas, Trudna wolność: Eseje o judaizmie, tłum. A. Kuryś, wyd. Atext, Gdynia 1991.
Franz Rosenzweig, Gwiazda zbawienia, tłum. Tadeusz Gadacz, Wydawnictwo Znak, Kraków 1998.
Jan Słomka, Filozofia Emmanuela Levinasa jako ancilla theologiae, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2022. https://monograph.us.edu.pl/index.php/wydawnictwo/catalog/book/PN.4101  
Polecamy też:  https://dzieje.pl/aktualnosci/rozmowy-w-castel-gandolfo-czyli-jak-papiez-przysluchiwal-sie-dyskusjom-intelektualistow

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl
W tym odcinku rozmawiamy ekumenicznie o pokucie sakramentalnej: o tym, co dzieje się z człowiekiem ochrzczonym, kiedy grzeszy, i jak Kościoły tradycji katolickiej oraz luterańskiej próbowały ten problem opisać. Punktem wyjścia jest pytanie o relację między chrztem a spowiedzią: czy pokuta jest osobnym sakramentem, czy raczej aktualizacją chrzcielnego procesu umierania starego człowieka i rodzenia się nowego.
Wracamy do Lutra, Melanchtona, Trydentu. Interesuje nas przede wszystkim to, jak za dawnymi formułami stoją różne doświadczenia pastoralne: skrupuły, lęk przed niepewnością przebaczenia, nadużycia odpustowe, pytanie o sens absolucji i o to, czy człowiek ma „coś zrobić”, żeby przyjąć łaskę.
W drugiej części rozmowy przyglądamy się czynowi pokutnemu. Pytamy, czy można go rozumieć inaczej niż jako karę: jako element wychowania, ćwiczenie w cnocie, próbę zmierzenia się ze skutkami grzechu. W tle cały czas wraca różnica języków: katolickiego, mocniej sądowego i ontologicznego, oraz luterańskiego, bardziej egzystencjalnego i skoncentrowanego na wymiarze pastoralnym.

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl

„Silna myśl” jest nazwą utworzoną w opozycji do “słabej myśli”, jednego z kluczowych pojęć w myśli filozoficznej Giannigo Vattimo (1936-2023). Słaba myśl jest niemal synonimem myśli postmodernistycznej  podkreślającym jej charakter opozycyjny wobec myśli oświecenia - myśli silnej. W trakcie rozmowy najpierw przedstawiamy społeczne i biograficzne korzenie “słabej myśli” Gianniego Vattimo, a potem próbujemy uchwycić najważniejsze cechy tejże myśli słabej, czyli postmodernistycznej. Wskazujemy na dwa punkty:  odrzucenie idei prawdy (bo ta idea miałaby prowadzić do przemocy) oraz demontaż idei tożsamości podmiotu, a zwłaszcza trwania tejże tożsamości w czasie. Ale głównym pytaniem naszej rozmowy jest teologia. Uznajemy, że teologia w swoim rdzeniu musi pozostać myślą silną. Fundamentem jej siły jest oparcie przyjmowanym w wierze Objawieniu. To oparcie daje teologii siłę także do tego, aby w pewnych obszarach stawać się myślą słabą. Zastanawiamy się nad sposobami rozmowy teologa z kulturą współczesną coraz bardziej przenikniętą postmodernistycznym sposobem myślenia. Tutaj pojawia się różnica:  każdy z nas preferuje inną drogę takiej rozmowy. Zapraszamy do cierpliwego słuchania podkastu, gdyż ta różnica ujawnia się dopiero pod koniec naszej rozmowy.

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl   Tym razem przyglądamy się teologiczno-politycznym wątkom obecnym w wypowiedziach Petera Thiela, jednego z najbardziej wpływowych przedstawicieli środowiska Doliny Krzemowej. Punktem wyjścia dla rozmowy są jego odwołania do motywów apokaliptycznych: katechona, Antychrysta i fałszywego pokoju, a także sposób, w jaki łączy je z diagnozą współczesnej polityki. W rozmowie odnosimy się do krytyki myśli Thiela, sformułowanej przez biskupa Antonio Staglianò, rektora Papieskiej Akademii Teologicznej. Zastanawiamy się, dlaczego Thiel krytykuje dziedzictwo Oświecenia, zarzucając mu  naiwny optymizm, i w jaki sposób ta krytyka znajduje ujście w niebezpiecznej apologii przemocy. Osobne miejsce poświęcamy teorii mimetyczno-ofiarniczej René Girarda. Pytamy, jak Thiel modyfikuje i zniekształca koncepcję tego myśliciela i jak tym samym ujawnia, że jego apokaliptyczna „teologia” jest u samych podstaw sprzeczna z przekazem Ewangelii.   W rozmowie odwołujemy się do tekstu listu biskupa Staglianò. Znajdziemy go w wersji oryginalnej (włoskiej) pod następującym adresem:   https://www.theologia.va/content/cultura/it/collegamenti/accademie-pontificie/teologia/notizie/la-teologia-che-manca-stagliano.html   Pozostałe ważne teksty, przywołane w rozmowie mniej lub bardziej bezpośrednio:    Edward Augustyn, Watykan kontra Thiel: dlaczego Kościół potępia „amerykańską herezję”? (w tekście także list bpa Antonio Stagliano, Tygodnik Powszechny, paywall) https://www.tygodnikpowszechny.pl/watykan-kontra-thiel-dlaczego-kosciol-potepia-amerykanska-herezje-193264   Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński, Mesjasz z Doliny Krzemowej. Kim jest Peter Thiel i czemu miesza religię z biznesem (Tygodnik Powszechny, paywall) https://www.tygodnikpowszechny.pl/mesjasz-z-doliny-krzemowej-kim-jest-peter-thiel-i-czemu-miesza-religie-z-biznesem-192734   Wolfgang Palaver, In den Spuren Carl Schmitts: Peter Thiels Kampf gegen den Antichrist (Feinschwarz.net)  https://www.feinschwarz.net/in-den-spuren-carl-schmitts-peter-thiels-kampf-gegen-den-antichrist/   Antonio Spadaro, Peter Thiel in Rome: The Apocalypse as strategy (Catholic Outlook) https://catholicoutlook.org/peter-thiel-in-rome-the-apocalypse-as-strategy/