Azja Kręci - podkast Pięciu Smaków

W ostatnim odcinku roku 2025 podsumowujemy sezon, zastanawiając się czym się wyróżniał i co mówi o obecnej kondycji branży filmowej w Azji.

O ile zabrakło wielkich arcydzieł, nie ma wątpliwości, że azjatycka rozrywka skutecznie przeniknęła do globalnego systemu i stała się jego ważną częścią.

Przykłady? Oszałamiająca popularność "Ne Zhy 2" czy "Demon Slayera" w kinach, "K-popowych łowczyń demonów" oraz drugiego i trzeciego sezonu "Squid Game" w streamingu to jaskrawy dowód na to, że hegemonia Hollywoodu została skutecznie podważona. Czy więc rynki w Korei Południowej, Chinach i Japonii są w dobrej kondycji? W którą stronę zmierza kino w Azji?

Zachęcamy do posłuchania rozmowy i do dzielenia się swoimi przemyśleniami na temat ulubionych filmów/seriali mijającego roku.

19. edycja festiwalu już za nami, ale nie oznacza to, że skończyliśmy o niej rozmawiać – w ostatnim festiwalowym odcinku przyglądamy się sekcji “Focus: Migracje”. Razem z gośćmi, duetem artystycznym z Berlina, Martą Stanisławą Salą i Cheong Kin Manem, zastanawiamy się nad kwestią migracyjnych napływów w kontekście sztuki czy szerszej społecznej refleksji. 

To rozmowa o migracji przez język, sztukę i osobiste doświadczenie. O tym, jak słowa tworzą stereotypy, jak filmy opowiadają o byciu „obcym” i dlaczego migracja nie jest tylko problemem, lecz relacją, procesem i wspólną historią. W rozmowie pojawiają się wątki wokół mikroagresji, fluktuacji języków, odpowiedzialności kulturowej i znaczeń słów, które mogą mieć wpływ na zmianę sposobu myślenia. Czego możemy nauczyć się z procesów migracji? Jak to, jak postrzegamy migrację, wpływa na nas samych?

Głosu lektorskiego użyczył Jacek Harasim.

Zapraszamy do wysłuchania odcinka!

Co łączy chińskie superprodukcje o ratowaniu Ziemi i japońskie, melancholijne cyberświaty? Dlaczego to właśnie lata 80. były punktem zwrotnym dla azjatyckiego sci-fi – i skąd w Japonii tyle retrofuturyzmu? Jak gatunek, który miał opowiadać o przyszłości, stał się narzędziem soft power i elementem kulturowej rywalizacji między krajami?

W kolejnym festiwalowym odcinku podkastu przyglądamy się temu, jak różnią się chińskie i japońskie tradycje science fiction – zarówno w literaturze, jak i w kinie. Zastanawiamy się, w jaki sposób gatunek ten staje się narzędziem budowania wizerunku i narodowej dumy, a także jak wpisuje się w strategie soft power obu krajów. Rozmawiamy o tym, jak Chiny i Japonia wyobrażają sobie przyszłość – pomiędzy technokratyczną satyrą i wizją potęgi cywilizacji, a melancholijnym, cyberpunkowym światem przeszłości, w którym ludzkie ciało sprzężone jest z maszyną.

Gośćmi odcinka są Andrzej Świrkowski, japonista i wykładowca w Zakładzie Japonistyki, W Instytucie Orientalistyki UAM w Poznaniu, tłumacz literatury japońskiej oraz Urszula Żurawska, japonistka i ekonomistka, fanka chińskiego i japońskiego sci-fi, wieloletnia współpracowniczka festiwalu Pięć Smaków.

W najnowszym, festiwalowym odcinku naszego podcastu zaglądamy pod błyszczącą powierzchnię tej niezwykłej dekady. Lata 80. to czas szalonego konsumpcjonizmu, gospodarczego boomu i przekonania, że w Japonii możliwe jest absolutnie wszystko. Ten sen o dostatku i lekkości nie trwał jednak wiecznie – z początkiem lat 90. pękła spekulacyjna bańka ekonomiczna, otwierając okres niepewności i straconych dekad.

Punktem wyjścia do rozmowy jest festiwalowa sekcja Japan 80s – przegląd filmów, które ukazują różnorodny, pulsujący krajobraz kultury Japonii tamtych lat. Od obrazów o młodości i alienacji, przez popowe fantazje, po melancholijne sny o przemijaniu – próbujemy uchwycić ejtisową energię, w której sztuka, konsumpcja i kryzys spotykały się w jednym miejscu.

Gościnią odcinka jest dr Iga Rutkowska – japonistka i wykładowczyni w Katedrze Japonistyki Wydziału Kultur Azji i Afryki Uniwersytetu Warszawskiego.

W pierwszym odcinku podkastu, poświęconym 19. edycji Pięciu Smaków, przyglądamy się sekcji K-Youth. To wybór ośmiu różnych stylistycznie i tematycznie filmów, które koncentrują się na wchodzącym w dorosłość pokoleniu Koreańczyków. Od rozterek sercowych, przez problemy ze znalezieniem pracy i mieszkania, aż po systemową czy rodzinną przemoc - rzeczywistość ta nie jest zbyt przyjazna.

Na szczęście koreańscy filmowcy są wyczuleni na tematy społeczne i z wrażliwością przekładają je na znakomite fabuły. Ale czy kino może pomóc zbudować lepszy świat dla młodych ludzi? Czy jest w ogóle jakaś iskierka nadziei?

Gościnią rozmowy jest Daria Oksytiuk, organizatorka polsko-koreańskich wydarzeń kulturalnych i znawczyni tego kraju.